» Co to są oświadczenia zdrowotne

Co to są oświadczenia zdrowotne

Co to są „oświadczenia zdrowotne” - warto wiedzieć przed wyborem suplementu
 
alt



Co to są „oświadczenia zdrowotne” - warto wiedzieć przed wyborem suplementu.

Przepisy dotyczące znakowania suplementów diety w założeniu mają na celu ochronę konsumentów i podkreślenie różnicy między suplementem diety, jako środkiem spożywczym, a lekiem oraz ograniczenie nadużyć w przypisywaniu preparatom właściwości, których nie posiadają i które nie zostały wiarygodnie potwierdzone. Jednak bardzo restrykcyjne ograniczenia określone w rozporządzeniach i sposób ich interpretacji prowadzi często do sytuacji paradoksalnych i wręcz niedoinformowania klientów o właściwościach danego preparatu.

Znakowanie suplementów diety na opakowaniach oraz w materiałach reklamowych regulowane jest m.in. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dn. 9 października 2007 w sprawie składu oraz znakowania suplementów diety (z późniejszymi  zmianami), ustawą z dn. 25 sierpnia 2006 o bezpieczeństwie żywności i żywienia, Rozporządzeniem 2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1924/2006 oraz Rozporządzeniem Komisji UE   nr 432/2012. Zgodnie z nimi, opisie suplementu diety producent może zawrzeć tylko te informacje, na które zezwalają ograniczenia prawne. Każdy komunikat, przekaz, znak graficzny lub symboliczny w jakiejkolwiek formie przekazujący informacje lub sugerujący właściwości produktu lub jego składników, określany jest mianem „oświadczenia zdrowotnego”. Ich użycie regulowane jest poprzez Rozporządzenie 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych oraz Rozporządzenie 432/2012 zawierające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych. Producenci suplementów diety mogli zgłaszać właściwości swoich produktów lub ich składników wraz z potwierdzającymi badaniami do Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i po wstępnej ocenie materiały te zostały przekazane Komisji Europejskiej, która zatwierdzała podane właściwości składników preparatu lub odrzucała wnioski z różnych powodów. W przypadku niektórych preparatów ich działanie nie zostało zatwierdzone nie dlatego, że nie działają, ale np. z powodu błędów w dokumentacji. W wyniku tego, pomimo iż składniki wykazują korzystny wpływ na organizm - co wiadomo choćby na podstawie wieloletniej praktyki - producent teraz, ani w przyszłości żadna inna firma dystrybuująca suplement zawierający dany składnik, nie będzie mogła zadeklarować jego działania (a przynajmniej do czasu, aż przepisy nie ulegną zmianie). Z kolei, aby podkreślić różnice pomiędzy lekiem, a suplementem, przepisy nakazują, aby w reklamie, ulotce, ani na opakowaniu suplementu nie znalazły się informacje przypisujące czy nawet sugerujące działania leczniczego lub zapobiegającego chorobom. I słusznie, gdyż ich rola nie polega na leczeniu. Jednak interpretacja tychże przepisów prowadzi  do zakazu użycia określeń przeciwdziałanie, przekształcanie, przeobrażanie, modyfikowanie, korygowanie, odzyskiwanie, czy kuracja.  Jeśli opisujemy produkt przeznaczony dla osób odchudzających się, użycie określenia kuracja odchudzająca, przywracanie szczupłej sylwetki czy przeciwdziałanie nadwadze są zwrotami zabronionymi, jako że mogą sugerować działanie lecznicze produktu. Podobna sytuacja pojawia się przy suplementach witaminowych. Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, pełnią rolę wspomagającą w przemianie materii, są katalizatorami – poprawiają działanie enzymów. Ich niedostateczne spożycie odbija się znacząco na zdrowiu. Producent nie może jednak podać informacji o zapobieganiu czy uzupełnianiu niedoborów na opakowaniu, ponieważ użycie słowa niedobór kojarzone jest z chorobą, przez co sugeruje działanie lecznicze produktu, co jest niedopuszczalne i niezgodne z prawem. Podobna sytuacja jest w przypadku żurawiny. Suszona żurawina, soki  oraz suplementy zawierające żurawinę od lat były stosowane we wspomaganiu dróg moczowych. Składniki żurawiny zmniejszają przyleganie komórek bakterii do ścian pęcherza i przyspieszają ich usuwanie z organizmu, ponadto żurawina działa moczopędnie, co jeszcze ułatwia wypłukiwanie bakterii. Podanie takich informacji na opakowaniu jest niezgodne z przepisami. Producent nie może zadeklarować takich właściwość preparatu pomimo, iż działanie to jest poparte latami praktyki, ale nie ma takich oświadczeń zdrowotnych w Rozporządzenie WE  432/2012. Niektóre preparaty mają oświadczenia zdrowotne jednak sformułowane w sposób bardzo nieatrakcyjny. Przykładem tutaj może być błonnik jęczmienny oraz owsiany, stosowane dotychczas w profilaktyce zaparć, jako uzupełnienie diet odchudzających – błonniki te dają uczucie sytości. Niestety, według  oświadczenia zdrowotnego można podać tylko informację że „przyczynia się do zwiększenia masy kału”, zgodnie z Rozporządzeniem 1924/2006 możliwe jest użycie innego sformułowania tylko wtedy, gdy zachowuje ono ten sam sens. Nie możliwe jest więc zadeklarowanie, iż preparat przeciwdziała zaparciom i wspomaga prawidłową pracę jelit (co jest prawdą). Natomiast sformułowanie narzucone przez rozporządzenie 432/2012 tak naprawdę jest niezrozumiałe dla przeciętnego konsumenta, wręcz zniechęca do zakupienia takiego towaru i nie informuje w jakiej sytuacji warto zastosować suplement zawierający taki błonnik.

Producenci w takiej sytuacji zmuszeni są do podawania niepełnej informacji dotyczącej działania preparatu. Konieczne jest też stosowanie wymiennych określeń i formułowanie opisu suplementu tak, aby były to zgodne z dopuszczonymi oświadczeniami zdrowotnymi, a nie zrozumiałe dla konsumenta.

Warto więc, przy wyborze suplementu ponad opis na opakowaniu sięgnąć do innych wiarygodnych źródeł opisujących właściwości składników suplementu. Może się zdarzyć i tak jest najczęściej, że zupełnie niezależne źródło będzie zawierało znacznie więcej informacji charakteryzujących dany produkt, niż etykieta, ulotka i materiały producenta.

 


Przejdź do strony głównej